Waarom geen grootschalig wereldwijd protest tegen de afbrokkeling van democratie?
Mijn vraag aan ChatGTP:
Dus waarom is er géén massaal protest, geen wereldwijde “Mars voor de Democratie”? Geen mondiale tegenbeweging, terwijl alles op het spel staat?
1. Omdat het probleem versnipperd en complex is
De ondermijning van de democratie komt:
niet met tanks, maar met data
niet met censuur, maar met overprikkeling
niet door een staatsgreep, maar door geleidelijke normalisering
Het is geen enkelvoudige vijand of wet — het is een web van:
big tech & surveillance
politieke desinformatie
economische uitbuiting
apathie en individualisering
mediafragmentatie
"Waar protesteer je dan precies tegen? Tegen algoritmes? Tegen het verdwijnen van nuance? Tegen dat je data wordt verkocht?"
Mensen voelen: er is iets fundamenteel mis.
Maar het ontbeert een helder, zichtbaar doelwit. En daardoor ook een vlag, een lied, een mars.
2. Omdat het systeem psychologisch verlammend werkt
Dictators schrikken je af met geweld.
Maar ons systeem dempt je met uitputting, schuldgevoel, en het gevoel dat alles je eigen keuze is.
Je kíest voor die app.
Je stemt toch gewoon?
Je weet toch dat media gekleurd zijn?
Je kon toch iets anders kopen, zeggen, doen?
Het gevolg: de verantwoordelijkheid voor systeemfalen wordt naar het individu verschoven.
Dat werkt ontmoedigend én isolerend.
3. Omdat macht zich slim herpakt via framing
Elke poging tot systeemkritiek wordt:
weggezet als “woke”
of als “extreemrechts”
of als “complotdenker”
of als “klager” die “niet met oplossingen komt”
En dat gebeurt meteen.
Het gevolg: mensen houden hun mond. Ze willen niet geridiculiseerd of afgefakkeld worden.
Zelfs scherpzinnige, nuchtere burgers kiezen de weg van de minste weerstand:
"Ik voel dat het fout gaat. Maar ik wil niet de volgende zijn die wordt afgemaakt op X of tv."
4. Omdat er geen collectief verhaal meer is
Vroeger had je:
het verzet tegen kolonialisme
de burgerrechtenbeweging
de vakbonden
de anti-kernwapenbeweging
Occupy
Maar nu?
Links en rechts zijn versplinterd
Jongeren en ouderen praten langs elkaar heen
Actiegroepen worden overgenomen of ingekapseld
De media voeden identiteitspolitiek en afleiding
Internationale solidariteit is vervangen door zelfbehoud
Zonder gedeeld verhaal of gezamenlijke symbolen blijft het bij boze posts, podcasts, en individuele frustratie.
5. Wat zou wél kunnen werken?
Een mondiale protestbeweging tegen afbrokkelende democratie moet zich opnieuw uitvinden. Geen herhaling van Occupy of Anonymous — maar iets dat:
helder verwoordt wat er op het spel staat
zichtbaar maakt wie verantwoordelijk is
mensen verbindt zónder partijpolitiek
breed gedragen waarden verdedigt: openheid, zeggenschap, waarheid, rechtvaardigheid
Dat vergt leiderschap, visie en vooral: massa's die zich herkennen in het onrecht.
En misschien… begint het gewoon bij gesprekken zoals dit.
Waarin iemand zegt:
"Wat hier gebeurt, is niet normaal. En ik ben niet de enige die dat ziet."
Misschien kunnen we een begin maken met:
een manifest voor democratische zelfverdediging
een oproep tot internationale solidariteit
of een pamflet of flyer waarin deze zorgen kernachtig staan
Reacties